Retouch da không phải là làm mờ bẹt cả khuôn mặt. Quy trình này dọn khuyết điểm bằng các công cụ vá trước, dựng một lớp quan sát Đen trắng kèm Đường cong để phơi ra những vấn đề ánh sáng, rồi tách tần số cao và tần số thấp. Mỗi bước đều giải thích vì sao làm, nên thứ bạn mang về là lý do, chứ không phải một công thức cố định.
Bước 0 – Mở Online PS và nhân đôi lớp gốc
0.1 Tạo dự án & nhập ảnh
1️⃣ Truy cập Online PS (zaixianps.cc).
2️⃣ Dùng Tệp → Mở (File → Open), hoặc kéo thẳng một ảnh từ máy vào không gian làm việc.
0.2 Nhân đôi lớp gốc (giữ lại bản gốc)
Trong bảng Lớp (Layers), chọn lớp Nền (Background) → Ctrl+J (hoặc nhấp chuột phải → Nhân đôi) để tạo lớp Background copy.
Từ đây trở đi mọi thao tác đều làm trên bản sao này; bản gốc vẫn giữ nguyên nên không thể bị hỏng do sơ suất.
Bước 1 – Xóa khuyết điểm (công cụ vá)
1.1 Dùng Cọ vá điểm
Chọn Công cụ Cọ vá điểm (Spot Healing Brush) ở bên trái thanh công cụ — phím B.
Nhấp hoặc kéo qua những nốt mụn và vết to trên mặt; cọ sẽ lấy mẫu các điểm ảnh xung quanh và tự động lấp vào.
1.2 Dùng Cọ vá
Nếu màu da chênh rõ giữa vùng này với vùng khác, hãy chuyển sang Cọ vá (Healing Brush):
- Alt+nhấp để lấy mẫu vùng da sạch.
- Quét một lần qua khuyết điểm là màu và kết cấu đã lấy mẫu được hòa vào vùng đích.
Bước 2 – Lớp quan sát ánh sáng (Đen trắng + Đường cong)
2.1 Tạo nhóm "quan sát"
Bấm biểu tượng Tạo nhóm ở cuối bảng Lớp và đặt tên là Observation. Những lớp dùng để đánh giá ánh sáng sẽ nằm trong đây, để bạn bật/tắt bất cứ lúc nào.
2.2 Thêm lớp điều chỉnh Đen trắng
Menu Lớp → Lớp điều chỉnh mới → Đen trắng (Layer → New Adjustment Layer → Black & White) (phím tắt Ctrl+Alt+Shift+B), rồi kéo lớp này vào nhóm Observation.
2.3 Thêm lớp Đường cong để tăng tương phản
Tạo thêm một lớp điều chỉnh Đường cong (Curves) và dựng một đường cong chữ S (nâng điểm dưới-trái cho vùng tối, kéo điểm trên-phải xuống cho vùng sáng) để chỗ tối tối hơn và chỗ sáng sáng hơn.
Sau đó thêm một lớp Đường cong nữa và kéo điểm trên-trái xuống một chút, giúp thấy rõ chi tiết vùng sáng hơn.
2.4 Đọc ánh sáng
Bật nhóm Observation và quan sát cách ánh sáng trải trên người mẫu:
- Điểm đánh dấu xanh lá – vùng tối cần được làm sáng.
- Điểm đánh dấu đỏ – vùng sáng cần được làm tối.
Ghi nhớ những vùng này; bạn sẽ làm sáng và làm tối cục bộ trên lớp tần số thấp bằng Cọ trộn.
Bước 3 – Tách tần số (nhân đôi lớp thấp/cao)
3.1 Nhân đôi lớp gốc thêm hai lần
Nhấp chuột phải vào lớp Background copy → Nhân đôi lớp, hai lần, để có ba lớp giống hệt nhau.
Đổi tên theo thứ tự:
- Tần số thấp (Low frequency) — ở dưới cùng
- Tần số cao (High frequency) — ở trên cùng
- Giữ lớp Background copy gốc làm tham chiếu (ẩn đi lúc nào cũng được)
3.2 Tạo Làm mờ Gaussian cho lớp tần số thấp
Tắt hiển thị nhóm Observation và lớp Tần số cao để chỉ còn Tần số thấp hiện ra.
Menu Bộ lọc → Làm mờ → Làm mờ Gaussian (Filter → Blur → Gaussian Blur), và chỉnh Bán kính (Radius) cho đến khi các nét mặt không còn sắc (khoảng 8~12 px, tùy độ phân giải ảnh).
⚠️ Mẹo: làm mờ quá tay thì lớp tần số cao sẽ kéo chi tiết màu lộ ra trở lại; làm mờ quá ít thì lớp tần số thấp giữ nhiều chi tiết đến mức da không mềm được.
Bước 4 – Cọ trộn trên lớp tần số thấp (làm sáng và làm tối cục bộ)
4.1 Mở Cọ trộn
Chọn lớp Tần số thấp → chọn Công cụ Cọ trộn (Mixer Brush) trong thanh công cụ (phím tắt B; nhấn giữ để hiện các công cụ con).
Trên thanh tùy chọn ở phía trên, đặt:
- Độ ướt (Wet): 5%~10%
- Lưu lượng (Flow): 20%~40% (chỉnh theo chi tiết trong ảnh)
- Tích Xóa sau mỗi nét
(Clear each stroke)để màu không bị trộn giữa các vùng.
4.2 Làm sáng hoặc làm tối vùng tối và vùng sáng cục bộ
Theo các điểm đánh dấu ánh sáng trong nhóm Observation, làm việc trên lớp Tần số thấp bằng Cọ trộn:
- Vùng tối → quét nhẹ để làm sáng (lấy màu từ những vùng sáng hơn)
- Vùng sáng → quét nhẹ để làm tối (lấy màu từ vùng tối)
Mục tiêu là ánh sáng đều trên toàn bộ chân dung mà vẫn giữ được cảm giác khối tự nhiên.
Bước 5 – Sửa kết cấu trên lớp tần số cao (Cọ vá)
5.1 Chỉ để lại chi tiết trên lớp tần số cao
Bật lớp Tần số cao và ẩn các lớp khác để chỉ còn nó hiện ra. Bây giờ bạn sẽ thấy kết cấu da, lỗ chân lông và những khuyết điểm nhỏ.
5.2 Dùng Công cụ Cọ vá để sửa chi tiết trên lớp tần số cao
Chọn Công cụ Cọ vá (Healing Brush) J.
Giữ Alt và lấy mẫu một vùng da có kết cấu mịn, màu đều.
Quét nhẹ qua những khuyết điểm cần sửa (vết nhỏ, chỗ bóng dầu, lỗ chân lông rõ) và chi tiết đã lấy mẫu sẽ được chép sang.
Cần nhớ:
- Chỉ làm trên lớp tần số cao, để màu gốc (lớp tần số thấp) không bị động tới.
- Đổi điểm lấy mẫu sau mỗi nét để phân bố kết cấu vẫn tự nhiên.
Bước 6 – Hoàn thiện và xuất ảnh
6.1 Bật/tắt các lớp phụ trợ và kiểm tra kết quả
Tắt nhóm Observation và ẩn lớp tham chiếu Background copy, chỉ để lại Tần số thấp + Tần số cao.
Bật/tắt Xem → Hiện → Chi tiết phụ (View → Show → Extras) để chắc rằng không còn vùng chọn hay đường dẫn nào bị ẩn.
6.2 Xuất ảnh
Menu Tệp → Xuất thành → JPEG/PNG (File → Export As → JPEG/PNG).
JPEG với chất lượng 90% là thiết lập được khuyến nghị: nó cân bằng giữa dung lượng tệp và chi tiết.
Sau khi lưu, so sánh trước và sau; nếu vùng nào vẫn trông thiếu tự nhiên, quay lại lớp tương ứng và tinh chỉnh.
- Vì sao phải đánh giá ánh sáng trước? Ánh sáng không đều làm da trông xỉn hoặc loang lổ. Khi Đen trắng kèm Đường cong đã làm cấu trúc ánh sáng hiện rõ, bạn có thể làm sáng và làm tối chính xác trên lớp tần số thấp, cho kết quả tự nhiên hơn hẳn.
- Nên dùng giá trị Làm mờ Gaussian bao nhiêu? Thường là 8~12 px với ảnh 1080p; với file 4K lớn thì tăng lên 15~20 px. Mục tiêu là làm mềm đường nét khuôn mặt mà không làm chúng biến mất.
- Sửa lớp tần số cao có làm da trông như nhựa không? Không — miễn là mỗi mẫu đều lấy từ kết cấu tự nhiên và bạn chỉ làm ở nơi cần, làn da vẫn giữ hạt mịn vốn có.
- Nếu độ ướt của Cọ trộn quá cao thì sao? Nó sẽ kéo thẳng màu của lớp tần số thấp theo vệt cọ và biến da thành từng mảng phẳng. Hãy giữ ở 5%~10%.
Tài liệu tham khảo
- Tài liệu chính thức của Adobe Photoshop
- HTML5 và các nguyên lý xử lý ảnh hiện đại ở phía giao diện
- Online PS