Da xám, kém sức sống không sửa được bằng cách làm mờ mạnh tay. Giữ kết cấu tần số cao, xử lý màu và sáng trên lớp tần số thấp, rồi nâng toàn bộ bằng Đường cong và Cấp độ. Làm mịn chỉ là phần nhỏ trong đó.
1. Trước hết, "sáng trong" thực ra nghĩa là gì?
Nhiều người nghĩ sáng trong là làm sáng lên, đẩy tương phản, rồi làm mờ tới mức nhòe nhoẹt — và cuối cùng ra một mớ bòng bong. Nói gọn, sáng trong nghĩa là: kết cấu cần nét thì vẫn nét, màu cần chuyển thì chuyển tự nhiên, và các giá trị sáng tối vẫn tách bạch. Da đâu phải tờ giấy trắng; nó có lỗ chân lông, nếp nhăn mảnh và những thay đổi sắc độ rất nhẹ. Giữ được lớp kết cấu đó trong khi dìm những thứ phá ảnh — vết mụn, lỗ chân lông to — đó mới là việc cần làm.
Mấy plugin retouch da một chạm trên mạng đúng là nhanh thật, nhưng kết quả trông như nhựa và phóng to lên là chẳng còn gì. Làm tay thì chậm hơn, nhưng chi tiết là thật.
2. Phần chuẩn bị không thể bỏ qua
Mở ảnh gốc trong PS trước (nếu quen dùng PS trực tuyến thì cũng được — tính năng gần như nhau; tôi đã thử ở zaixianps.cc và nó chạy ổn). Rồi Ctrl+J để nhân đôi lớp. Giữ thói quen đó. Đừng làm trực tiếp trên lớp nền, không thì lúc muốn đổi lại sẽ bí.
Khi xem ảnh, hãy phóng to 100% hoặc 200% để thấy rõ cấu trúc lỗ chân lông. Nhân lúc đó, xem tông da ngả xám, ngả đỏ hay ngả vàng, để biết mình đang xử lý cái gì.
3. Bước một: bắt đầu từ tần số cao và giữ kết cấu
Trước khi retouch, tôi dùng một mẹo rất thô nhưng hiệu quả — Lọc thông cao.
Các bước rất đơn giản:
- Nhân đôi lớp nền (hoặc lớp bạn đã retouch), rồi bấm Bộ lọc → Khác → Lọc thông cao trên thanh menu
- Đặt bán kính 3-5 điểm ảnh. Mục đích là lôi kết cấu da ra; nếu trông như một ảnh xám thì đúng rồi
- Đổi chế độ hòa trộn của lớp này sang Sáng tuyến tính
Kết cấu hiện ra. Nhưng lưu ý lớp này là "tần số cao" — nó lo phần chi tiết và không được mang màu. Nếu phóng to mà thấy mảng màu lẫn trong kết cấu, hạ độ bão hòa của lớp xuống 0 và chỉ giữ lại thông tin độ sáng.
Xong bước này là đã có "lớp da" tần số cao.
4. Bước hai: xử lý tần số thấp, quét màu và sáng cho sạch
Tần số cao lo chi tiết; tần số thấp lo màu. Quay lại lớp đã nhân đôi lúc nãy (không phải lớp Sáng tuyến tính) và làm tiếp.
Cách làm:
- Nhân đôi tại chỗ, hoặc cứ Ctrl+J thêm một bản
- Áp Bộ lọc → Làm mờ → Làm mờ Gaussian lên đó
- Đặt bán kính lớn hơn, 15-20 điểm ảnh, làm mờ cho tới khi không còn chi tiết nào nhìn thấy, chỉ còn các mảng màu
- Lớp này giờ là "tần số thấp"
Giờ mở Cọ trộn (biểu tượng hình chữ Y trong nhóm công cụ Cọ). Ngày nay gần như chẳng ai dùng công cụ này — để tôi kể bạn nghe nó hay cỡ nào.
Dùng Cọ trộn tô trên lớp tần số thấp. Cái hay của cọ này là nó quét màu cục bộ ra xung quanh: chẳng hạn vùng ngả vàng và xỉn màu trên gò má sẽ đều lại sau vài nét. Lưu ý: đặt độ cứng của cọ bằng 0 và giữ lưu lượng dưới 40%, kéo nhẹ tay, đừng gồng.
Quét qua quét lại trên trán, hai gò má và vùng chuyển quanh cằm, làm đều những mảng lớn và chỗ loang lổ. Đừng chăm chút chi tiết ở đây — đó là việc của tần số cao. Lớp tần số thấp sạch thì màu cả khuôn mặt sạch.
5. Bước ba: gộp lớp và sửa cục bộ
Xử lý xong cả hai lớp tần số, dập một bản gộp bằng Ctrl+Shift+Alt+E. Thứ nhận được là bản retouch sơ bộ.
Giờ nhìn kỹ: hai bên cánh mũi, khóe miệng, dưới mắt — luôn còn mấy khuyết điểm nhỏ cứng đầu. Dùng công cụ Vá (phím tắt J) và kéo vùng da sạch gần đó đắp lên.
Đừng tham: mỗi lần một vết. Giữ vùng chọn của công cụ Vá tròn trịa và tránh xa mép, và Alt+nhấp vào vùng da sạch khi đắp lên. Sửa xong mỗi chỗ thì phóng to kiểm tra xem có đường ghép không, màu chuyển có tự nhiên không.
6. Bước bốn: linh hồn của độ trong — Đường cong và Cấp độ
Da đã sạch, nhưng vẫn chưa đủ trong. Đây là lúc cần chỉnh màu.
Kéo một lớp điều chỉnh Đường cong (Ctrl+M). Ở kênh RGB, nhấc vùng tối lên một chút để lấy bớt màu xám trong ảnh. Rồi ở kênh Blue, kéo vùng trung tính hơi về phía xanh lam — tông da trong hơn thấy rõ và không còn bệt.
Đừng quá tay, không thì mặt trắng bệch như ma. Ở kênh Blue, khoảng 5-15 là vừa; còn tùy ảnh gốc.
Thêm một lớp Màu chọn lọc. Ở kênh Reds, nhích về phía lục lam — mục đích là dập màu đỏ chết trong da — và thêm chút vàng hoặc hồng cánh sen để cân lại. Kéo bớt vàng ở kênh Yellows là da trông có sức sống ngay.
Giờ đặt cạnh ảnh gốc lúc đầu mà xem, độ trong nhảy ra trước mắt.
7. Lượt cuối: đừng bỏ qua chi tiết
Thêm Làm nét (Unsharp Mask), lượng trong khoảng 50% đến 80% và bán kính 1 điểm ảnh. Làm nét giúp phần kết cấu do lớp tần số cao lôi ra trông tự nhiên hơn, mà không bị nhòe.
Mấy chỗ người ta hay bỏ qua:
- Môi: các đường hơi khô là bình thường. Đừng retouch sạch hết, không thì miệng trông như vẽ lên
- Mắt: giảm bớt mấy đường gân đỏ trong lòng trắng, nhưng giữ lại điểm sáng long lanh — chính nó làm người trong ảnh trông có sức sống
- Mép chân tóc: retouch quá tay là chỗ đó xám đi, nên dùng cọ đen xóa lại trên mặt nạ
Khi một bản retouch da tốt đã xong, người ta không nhận ra là bạn đã retouch. Họ chỉ thấy làn da trông dễ chịu.
Thật lòng, tôi rút ra quy trình này trong PS trước, rồi lười quá nên thử đúng các bước đó trên một bản PS trực tuyến, và thấy không vướng gì thật — công cụ đủ cả. Quen cái nào thì dùng cái đó; đừng để phần mềm giới hạn cách mình nghĩ.
Nói dài dòng vậy chứ thật ra chỉ vài bước: Lọc thông cao giữ kết cấu — Cọ trộn lo màu — công cụ Vá dọn khuyết điểm — Đường cong tạo độ trong. Mấu chốt vẫn là luyện. Ánh sáng trên da thay đổi cách màu trộn vào nhau; không có đáp án cố định.
Retouch da mà nghĩ nhiều quá là hỏng. Đừng đuổi theo từng lỗ chân lông — đó là tạo ra một con người mới, chứ không phải retouch ảnh. Biết dừng lại, rời mắt khỏi màn hình, thấy dễ chịu là xong.
Khi có gì mới hiểu ra, tôi sẽ quay lại kể tiếp.